Elektrik faturası düzenlemesi tartışma yarattı

0

Elektrik faturasına ödediğimiz ücret önceden kalem kalem yazılarak faturamızda yer alıyordu. Daha sonra getirilen düzenleme ile bu giderler ‘dağıtım bedeli’ başlığı altında toplanmıştı. Şimdi ‘dağıtım bedeli’ de faturadan çıkarılıyor. EPDK durumu ‘faturada sadeleştirme’ olarak yorumlarken uzmanlar faturalardaki şeffaflığın iyice ortadan kaldırıldığını söylüyor.

1 Ocak 2016’dan itibaren yürürlüğe giren yeni tarife tablolarında elektrik faturalarında kayıp-kaçak, iletim, dağıtım ve perakende satış hizmet bedellerinin payının ne olduğunu görmek mümkün olmuyordu. Aboneler bunların hepsini ‘Dağıtım Bedeli’ adı altında ödüyordu. EPDK tarafından dün yapılan açıklamayla dağıtım bedeli de faturalardan çıkarıldı. Konu hakkında sozcu.com.tr’ye açıklamalarda bulunan Elektrik Mühendisleri Odası eski Enerji Koordinatörü Olgun Sakarya söz konusu uygulamaya tepki gösterdi.

2009 tarihli elektrik faturasında 10’a yakın kalem bulunuyordu.


2016 öncesinde bütün faaliyetlerin ayrı ayrı gösterildiğini söyleyen Olgun Sakarya, “Kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli, enerji bedeli gibi her kalem faturada yer alıyordu. Daha sonra kayıp kaçak gibi bedellere çok ciddi bir kamuoyu tepkisi geldi. 2016 yılında yapılan değişiklik ile bu bedelleri değiştirerek iki kaleme indirdiler. Şimdi dağıtım bedeli üzerinden bir tartışma yürürken onu da kaldırıp en eski döneme döndürmeye çalışıyorlar.” dedi.


Bu uygulamanın tamamen kamuoyunun gözünden kaçırılıp, tepkiyi azaltmak için yapılan bir uygulama olduğunu söyleyen Olgun Sakarya, “Bu fatura yapısının amacı bu olabilir. Son zamanlarda dağıtım bedeline bir tepki var ve bundan kurtulmak için yapılan bir uygulama olabilir. EPDK her geçen gün şeffaflıktan uzaklaşıyor. O zaman da insanın aklına ‘Neden özelleştirdiniz?’ sorusu geliyor.” ifadelerini kullandı.


Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu da Sakarya’nın açıklamalarına katıldığını belirtti. Sadeleşme yapılacaksa dağıtım bedelini gizleyerek değil, tüketiciyi gerçek anlamda bilgilendirecek hususlara yer verilmesi gerektiğini söyleyen Ağaoğlu, “Vatandaşa son ödediği iki ay arasındaki fark ve 12 aylık ortalamalar gösterilsin ki vatandaş daha iyi anlasın. Elektrik temel tüketim ürünüdür. Yüksek kâr marjıyla satılmasına hiçbir sosyal hukuk devleti göz yumamaz. Özelleştirmeden sonra şirketler vatandaşları pazar olarak görmeye başladılar. ” açıklamasında bulundu.


Söz konusu uygulamaya vatandaşlar da sosyal medya hesapları üzerinden tepki gösterdi. İşte o yorumlardan bazıları:


EPDK’dan yapılan açıklamada ise yeni uygulamayla fatura tutarlarının daha kolay hesaplanabileceği, sadeleştirildiği tüketicilerin ortalama elektrik enerjisi kullanım miktarlarını bilecekleri ve buna göre tüketim eğilimlerinin aylara ve tarife saat dilimlerine göre nasıl değiştiğini görebilecekleri ifade edildi.

Söz konusu hesaplamayla, elektrik tüketiminin daha verimli hale geleceği kaydedilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Faturalarda yer alacak temel bilgilerden bazıları tüketicinin bağlı olduğu tarife grubu, ilgili fatura dönemi tüketim miktarı, enerji tüketim birim bedeli, fon, pay ve vergiler, toplam fatura tutarı, son ödeme tarihi, ödeme yeri-şekli ve fatura ortalama tüketim miktarı ve benzerleri olacak. Bu düzenlemeyle ulusal tarifeden elektrik satın alan tüketicilere uygulanmak üzere ülke genelinde sade, anlaşılabilir ve gereksiz içerikten arındırılmış fatura düzenlemesi sağlanıyor.

Fatura içeriği tüketici gruplarına göre dinamik hale getirildi. Fatura görselinde milyonlarca mesken tüketicisini ilgilendirmeyebilen demant, endüktif, kapasitif, trafo kaybı gibi başlıklar çıkarıldı. Yeni uygulama ile birlikte; fatura tutarı, son ödeme tarihi, ödeme merkezi ve fatura ortalama tüketim miktarı tüketicinin kolayca görebileceği şekilde verilecek. Faturada, fatura tutarına esas tüketim miktarları ile uygulanan fiyat ise ayrıca gösterilecek.


Açıklamada yeni uygulamayla faturalarda dağıtım bedeline yer verilmemesine ilişkin olarak ise şu bilgiler paylaşıldı:

“Faturalarda yer alan ve ne yazık ki kamuoyunda yanlış anlaşılmalara sebep olan dağıtım bedeli, sadece elektrik faturasının dağıtılmasını, enerjinin evlerimize ulaştırılmasını ya da sayaçların okunmasını kapsayan bir bedel değildi. Dağıtım bedeli ifadesi, elektriğin şebeke, işletme ve personel maliyetlerini de kapsayan genel bir tanımlamaydı. Ancak kalem kalem bütün bu maliyetlerin ‘dağıtım bedeli’ adı altında toplanmış olması kamuoyunda yanlış anlaşılmalara sebep oldu.

24 saat kesintisiz elektrik sağlamak için her mevsim koşulunda çalışan işçilerin maaşından, elektrik kesintilerinin önlenmesine yönelik şebeke yatırım maliyetlerine ve hatta yanmayan sokak lambalarının değiştirilmesinden elektrik direklerinin tamirine kadar pek çok maliyeti içeren bu bedel ne yazık ki tüketicilere istenen düzeyde anlatılamadı ve eleştiri konusu haline geldi. Kurumumuz fatura düzenlemesi ile hem bu yanlış yorumların önüne geçmeyi hem de faturaları, tüketicinin kafasını karıştıracak ibarelerden arındırmayı hedefledi.

Bu arada yıllık 1600 kilovatsaatten fazla elektrik tüketen vatandaşlarımız serbest tüketici niteliğine haizdir ve tedarikçisini seçebilmektedir. Dileyen bütün serbest tüketiciler tedarikçi şirketten talep etmeleri halinde faturalarında bütün maliyet kalemlerini görmeye devam edebilir. Fatura içeriği tasarımı herhangi bir fiyat değişimine sebep olmayacağı gibi vergi, fon ve paylar dahil olmak üzere fiyata etki eden herhangi bir katsayı veya matrah değişimi de söz konusu değildir. Bütün tüketicilerin şüphe duydukları faturaları varsa kurumumuz resmi internet sitesinde yer alan fatura hesaplama modülünden kontrol etmelerini de bir kez daha önemle hatırlatıyoruz.”